Taxatie bij erfenis: hoe werkt het?
Overlijdt er iemand en behoort er een woning tot de nalatenschap? Dan is een taxatie van de woning in veel gevallen noodzakelijk en soms zelfs verplicht. De taxatiewaarde bepaalt namelijk mede de hoogte van de erfbelasting en vormt de basis voor een eerlijke verdeling onder de erfgenamen. In dit artikel lees je wanneer een taxatie bij erfenis vereist is, hoe het proces werkt en wat het kost.
Wanneer is een taxatie bij erfenis verplicht?
Een officieel taxatierapport is bij erfenis niet altijd wettelijk verplicht, maar in de praktijk is het in de volgende situaties onmisbaar:
Verdeling van de nalatenschap bij meerdere erfgenamen voorkomt een onafhankelijke taxatie discussie over de waarde.
Hypotheek overnemen: wil een erfgenaam de woning overnemen en een hypotheek afsluiten? Dan eist de bank een taxatierapport.
Verkoop van de woning: een taxatie geeft een realistische marktwaarde als basis voor de vraagprijs.
Wordt de WOZ-waarde of het taxatierapport gebruikt bij de belastingdienst?
Voor de aangifte erfbelasting mag je in principe de WOZ-waarde gebruiken die geldt op de peildatum van het overlijden. Dit is voor veel erfgenamen de eenvoudigste route. Maar let op: de WOZ-waarde kan afwijken van de werkelijke marktwaarde, zowel naar boven als naar beneden.
Is de marktwaarde van de woning aantoonbaar lager dan de WOZ-waarde? Dan loont het om een officieel taxatierapport te laten opstellen. Je betaalt dan erfbelasting over de lagere marktwaarde. De taxatiekosten verdienen zichzelf in dat geval al snel terug.
Is de marktwaarde juist hoger dan de WOZ-waarde? Dan heb je het recht om toch de WOZ-waarde te hanteren voor de erfbelasting aangifte, zolang je dit correct onderbouwd.
Stap-voor-stap: taxatie bij erfenis regelen
Stap 1: Bepaal de peildatum
De waarde van de woning moet worden vastgesteld op de datum van overlijden. Dit is de peildatum voor de erfbelasting. Laat de taxateur weten op welke datum het overlijden heeft plaatsgevonden, zodat hij de marktwaarde op dat moment kan bepalen.
Stap 2: Kies een erkend taxateur
Voor een taxatierapport dat wordt geaccepteerd door de Belastingdienst en eventuele hypotheekverstrekkers, heb je een gecertificeerde taxateur nodig. Kies een taxateur die is ingeschreven bij het NWWI of NRVT. Via taxatietarieven.nl vind je snel erkende taxateurs bij jou in de buurt en vergelijk je tarieven.
Stap 3: Taxatie laten uitvoeren
De taxateur bezoekt de woning voor een fysieke inspectie en stelt op basis van de staat van de woning en vergelijkbare verkopen in de omgeving de marktwaarde vast. Dit wordt vastgelegd in een officieel, ondertekend taxatierapport.
Stap 4: Gebruik het rapport voor de aangifte en verdeling
Het taxatierapport gebruik je vervolgens voor de aangifte erfbelasting, de verdeling van de nalatenschap en eventueel voor een hypotheekaanvraag. Bewaar het rapport zorgvuldig, de Belastingdienst kan achteraf om onderbouwing vragen.
Wat zijn de kosten van een taxatie bij erfenis?
De kosten voor een taxatierapport bij erfenis liggen gemiddeld tussen de €350 en €800,-, afhankelijk van de taxateur, de regio en de complexiteit van de woning. De taxatiekosten worden in de meeste gevallen betaald uit de nalatenschap, vóór de verdeling onder de erfgenamen.
Zoals eerder vermeld kunnen de taxatiekosten als aftrekpost worden opgevoerd in de aangifte erfbelasting, mits ze aantoonbaar zijn gemaakt in het kader van de afwikkeling van de nalatenschap. Dit verlaagt de belastbare nalatenschap en kan daarmee de verschuldigde erfbelasting verminderen.
Taxatie van een verhuurde woning in een nalatenschap
Behoort er een verhuurde woning tot de nalatenschap? Dan gelden er aanvullende regels. De marktwaarde van een verhuurde woning is doorgaans lager dan die van een vrij-op-naam woning, omdat de huurder rechten heeft op de woning. In de aangifte erfbelasting mag je dan de zogenoemde leegwaarderatio toepassen: een percentage van de WOZ-waarde dat afhankelijk is van de huurprijs ten opzichte van de WOZ-waarde.
Twijfel je of de leegwaarderatio of een taxatierapport in jouw situatie voordeliger uitpakt? Laat je adviseren door een belastingadviseur of notaris, eventueel in combinatie met een taxateur.
Veelgestelde vragen over taxatie bij erfenis
Hoe lang is een taxatierapport geldig voor de erfbelasting aangifte?
Er geldt geen vaste wettelijke geldigheidstermijn voor taxatierapporten in het kader van erfbelasting. Wel moet het rapport de waarde op de peildatum (datum overlijden) onderbouwen. Zorg dat het rapport tijdig wordt opgesteld en goed gedocumenteerd is.
Kan de Belastingdienst de taxatiewaarde aanvechten?
Ja, de Belastingdienst kan een eigen taxatie laten uitvoeren als zij twijfelen aan de opgegeven waarde. Een gedegen taxatierapport van een erkende taxateur verkleint dit risico aanzienlijk. Zorg altijd voor een volledig en ondertekend rapport van een NWWI- of NRVT-gecertificeerde taxateur.
Moet de woning leeg zijn voor de taxatie?
Nee, de woning hoeft niet leeg te zijn voor een taxatie. De taxateur beoordeelt de woning in de staat waarin deze zich bevindt op het moment van taxatie. Wel is het handig om de taxateur vooraf te informeren over eventuele bijzonderheden, zoals achterstallig onderhoud of een lopende huurovereenkomst.
Wat als erfgenamen het oneens zijn over de waarde?
Bij onenigheid over de waarde van de woning kunnen erfgenamen gezamenlijk een onafhankelijke taxateur aanwijzen. Lukt dat niet, dan kan een notaris of mediator bemiddelen. Als laatste stap kan een rechter een bindende waardebepaling opleggen.
Snel een erkende taxateur nodig voor een nalatenschap?
Via taxatietarieven.nl vergelijk je direct gecertificeerde NWWI- en NRVT-taxateurs bij jou in de buurt.